Anne overleed in een verkeersongeluk. Totaal onverwacht werden we met
haar veel te vroege dood en verlies geconfronteerd. Al een paar uur na
het vreselijke en nog onvoorstelbare nieuws zat Annegien bij ons aan
tafel. Aan haar konden we onze eerste verhalen en emoties kwijt. In de
dagen die volgden, was zij iedere dag bij ons om ons te helpen met de
vele activiteiten die we ineens moesten organiseren. Zij liet ons
stilstaan bij Anne en bracht perspectief en rust in alles wat er op ons
afkwam. Mede dankzij haar aanpak, haar luistervaardigheden en het
vertrouwen dat zij uitstraalt, konden wij helemaal op onze eigen
manier de uiteindelijke begrafenis vormgeven en afscheid nemen van Anne.
Zij stond letterlijk en figuurlijk tussen ons en de begrafenisondernemer
in: een verademing. Tijdens de afscheidsdienst bleek hoezeer zij
onderdeel was geweest van de vijf voorafgaande dagen. Anne kreeg niet
alleen een prachtig afscheid vanwege de vele bloemen, de muziek en de
mooie omgeving. Echter, juist omdat door Annegien en de dierbaren die
spraken, de mens Anne met haar vele verschillende
karaktereigenschappen aan bod kwam.
*
Toen mijn vader kwam te overlijden na enkele moeizame en verwarrende laatste jaren van voortschrijdende dementie was het erg prettig om iemand van buiten de familiekring te kunnen betrekken bij de organisatie en de vormgeving van het afscheid. Mijn moeder en haar vijf volwassen kinderen hadden allemaal hun eigen beleving en verdriet bij dit afscheid. Toch moesten we met zijn allen in korte tijd samen beslissingen nemen over zulke belangrijke dingen als een waardige afscheidsceremonie voor mijn vader. Al snel bleek het geen gemakkelijke opgave om alle verschillende meningen en gedachten op één lijn te krijgen, met respect voor ieders standpunt. Ik heb ervaren dat het buitengewoon prettig is als er een onafhankelijke gespreksleider aanwezig is die oplossingen kan aandragen en verbindingen kan leggen of knopen kan doorhakken als wij er zelf niet uitkwamen. Daardoor was er ruimte voor ieders gevoelens en gevoeligheden die anders tot irritaties hadden geleid.
Hulp bij de organisatie was ook geen overbodige luxe, omdat we eigenlijk geen van allen goed op de hoogte waren van de verschillende mogelijkheden en onmogelijkheden die een begrafenis met betrekking tot eigen invulling biedt. Annegien bracht ons op het idee om de uitgebreide familie van moeder, kinderen en kleinkinderen op verschillende manieren te betrekken in de rituelen die horen bij het afscheid nemen. Zij heeft met haar praktische en inhoudelijke begeleiding rust en structuur weten aan te brengen in een voor ons toch vrij chaotische situatie. Mede daardoor hebben wij een betekenisvolle dag mogen beleven waar wij met veel goede herinneringen op terug mogen kijken.
H.
*
Annegien is voor mijn vrouw en mij en in een latere fase ook voor onze drie kinderen een wijs rustpunt geweest in de moeilijke periode waarin wij werden geconfronteerd met de ziekte en het overlijden van mijn vrouw die maar 53 jaar werd. Annegien weet op een bijzonder indrukwekkende manier haar ervaring en ideeën dienstbaar te maken aan het proces dat we moesten doormaken om tot goede beslissingen te komen, zowel voor als na het overlijden. Waren die eenmaal genomen dan zorgde zij ervoor dat ze werden uitgewerkt zoals je dat wilde. Ondertussen bouwt ze een relatie op die het haar mogelijk maakt op sterk betrokken en eigen wijze de van haar gewenste bijdrage te leveren aan de begeleiding van ons allemaal, voor en na het overlijden en bij de ceremonie waar de inspanningen (deels) op gericht waren.
Na een jaar was zij er weer bij om tijdens een korte plechtigheid bij het graf nog eens met elkaar stil te staan. Ook dat was weer een belangrijk moment in het proces waar wij doorheen moesten.
Peter
*
Mijn vader overleed geheel onverwacht. Hij wilde gecremeerd worden, met ‘verder zo weinig mogelijk poespas’. De aanwezigheid van een priester was voor hem absoluut niet nodig. Maar mijn moeder (met net als mijn vader een strengkatholieke achtergrond) wilde absoluut dat ‘God’ bij de crematie aanwezig zou zijn. Niemand van de zes kinderen had (nog) contact met een priester. Ik ken Annegien Ochtman vanuit de Remonstrantse Gemeente Naarden-Bussum en wist mijn moeder, en ook sommige van mijn broers, er met moeite van te overtuigen dat zij (hoewel natuurlijk geen katholiek priester!) de meest aangewezen persoon was om mijn vader een waardig, spiritueel afscheid te geven.
Het was heel bijzonder hoe Annegien die ons gezin helemaal niet kende in een gesprek van een paar uur met alle kinderen, hun partners en een aantal kleinkinderen, zich een beeld vormde van de mens die mijn vader was. Tijdens de bijeenkomst in het crematorium zijn haar woorden over hem en over ons gezin een grote troost voor ons allen geweest. Het gezamenlijk bidden van het Onze Vader, waarbij rekening gehouden werd met de katholieke achtergrond van veel aanwezige familieleden, was een passende afsluiting van een lang leven.
Mijn moeder heeft inmiddels de wens uitgesproken dat Annegien Ochtman ook bij haar overlijden voor zo’n bijzonder afscheid zorgt.
Netty Beljaars
*
Ongemerkt waren mijn man en ik kerkelijk ontheemd geraakt. Toen hij na een ontluisterend Alzheimerproces overleed wist ik niet tot welke predikant ik mij moest wenden om met kinderen, familie en vrienden in zijn stijl afscheid van hem te nemen. Via het Kerstspel waarin mijn kleinzoon meespeelde, leerde ik Annegien kennen en durfde ik haar te vragen een haar vrijwel onbekende man op zijn laatste tocht te begeleiden. Samen met mijn dochters Leontine en Amy hebben wij daags na het overlijden veel met Annegien gepraat. Wij mochten uren vertellen over de man die ons zo lief was en Annegien luisterde, lúisterde. Vooral met haar hart. Dat bleek tijdens de afscheidsdienst waarin zij mijn man zo levensecht portretteerde alsof zij hem jarenlang had gekend.Wij hebben dat als een grote troost ervaren. Annegien is niet alleen een predikante die ruimte creëert, maar is vooral een méns. Een warmvoelend méns, die in verdriet haar arm om je heen slaat en niets zegt, wetend dat op zo'n moment elk woord te veel is. Ik ben dankbaar dat ze heeft beloofd mij, wanneer mijn tijd gekomen is op dezelfde wijze naar de overkant te begeleiden.
Truus
*
