Ervaringen

Meer ervaringen lezen >>>

Of vraag om informatie: 035 - 693 20 52, info@ritualiter.nl

Perspectief en rust

bloemen-zusjesGraf AnneAnne overleed in een verkeersongeluk. Totaal onverwacht werden we met haar veel te vroege dood en verlies geconfronteerd. Al een paar uur na het vreselijke en nog onvoorstelbare nieuws zat Annegien bij ons aan tafel. Aan haar konden we onze eerste verhalen en emoties kwijt. In de dagen die volgden, was zij iedere dag bij ons om ons te helpen met de vele activiteiten die we ineens moesten organiseren. Zij liet ons stilstaan bij Anne en bracht perspectief en rust in alles wat er op ons afkwam. Mede dankzij haar aanpak, haar luistervaardigheden en het vertrouwen dat zij uitstraalt, konden wij helemaal op onze eigen manier de uiteindelijke begrafenis vormgeven en afscheid nemen van Anne. Zij stond letterlijk en figuurlijk tussen ons en de begrafenisondernemer in: een verademing. Tijdens de afscheidsdienst bleek hoezeer zij onderdeel was geweest van de vijf voorafgaande dagen. Anne kreeg niet alleen een prachtig afscheid vanwege de vele bloemen, de muziek en de mooie omgeving. Echter, juist omdat door Annegien en de dierbaren die spraken, de mens Anne met haar vele verschillende karaktereigenschappen aan bod kwam.

Zusjes

Oud ritueel in nieuwe vorm: diepgaand, persoonlijk, warm en waardevol

Onze 94-jarige moeder was erg ziek en voelde aan dat ze nu echt het laatste stukje bewandelde. Mama was opgegroeid in de Rooms-katholieke traditie. Strikt kerkelijk was ze allang niet meer, maar de symbolieken en de achterliggende gedachten – die spraken haar nog altijd sterk aan. Ze vroeg om een ijkpunt, een soort 'heilig oliesel', maar dan anders. Persoonlijker.

Mama was omringd door haar kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, toen Annegien haar raakte met haar zorgvuldig gekozen, en ja, inderdaad persoonlijke, woorden. Vervolgens zegende Annegien haar met water – symbool van het begin en nu van het mogelijke einde. Wie wilde zei het Onze Vader mee en we sloten af met woorden van zegen.

Het maakte diepe indruk. Niet alleen op mama, maar op iedereen die om haar heen stond. Het maakte de weg naar het einde mooier. Aanvaardbaar. Vanzelfsprekend bijna. En het gaf rust. Mama stierf een paar dagen later. Op het definitieve afscheid was Annegien er ook. In een volkomen andere setting, maar weer diepgaand, persoonlijk, warm en waardevol. Ik zou het iedereen gunnen. Dank.

PS, september 2023